Популярные статьи

ҚҰҚЫҚ және МЕМЛЕКЕТ
ПРАВО и ГОСУДАРСТВО
Law and State

Последние номера журнала

История политической и правовой мысли

Элементы 1—9 из 9.

Автор Тлепина Ш.В

В статье рассматривается и впервые публикуется ранее неизвестная автобиография видного казахского общественного и политического деятеля, одного из первых выпускников юридического факультета императорского Санкт-Петербургского университета Жакыпа Акпаева. Рассматриваемый вариант автобиографии был обнаружен в Центральном государственном архиве Республики Казахстан. Автобиография раскрывает ранее неизвестные грани жизни, деятельности и политических взглядов Ж. Акпаева. Ключевые слова: Жакып Акпаев, императорский СанктПетербургский университет, юридический факультет, Л.И. Петражицкий, каритативная любовь, глашатайпроповедник, Алаш, автономия, политика права, право позитивное, право интуитивное.
Тлепина Ш.В. Ж. Ақпаев: белгісіз өмірбаян. Мақалада қазақтың беделді қоғам және саяси қайраткері, Императорлық Санкт-Петербург университеті заң факультетінің алғашқы түлектерінің бірі Жақып Ақпаевтың өмірбаянының бұрын белгісіз болған парақтары қарастырылады және алғаш рет жарияланады. Өмірбаянның ұсынылып отырған нұсқасы Қазақстан Республикасының Орталық мемлекеттік мұрағатында табылған. Өмірбаян Жақып Ақпаевтың өмірінің, қызметінің және саяси көзқарастырының бұрын белгісіз болған жаңа қырларын ашады. Түйін сөздер: Жақып Ақпаев; Императорлық Санкт-Петербург университеті; заң факультеті; Л.И. Петражицкий; шексіз махаббат; уағыздаушы; Алаш; автономия; құқық саясаты; позитивтік құқық; интуитивті құқық.
Tlepina Sh.  Zh. Akpayev: an unknown autobiography. The article presents an unknown autobiography of a prominent Kazakh public and political figure who was one of the first graduates of the law department of the Imperial St. Petersburg University, Zhakyp Akpayev. The considered version of the autobiography was discovered in the Central State Archive of the Republic of Kazakhstan. The autobiography reveals the facets of his life and activity and cites his political views. Keywords: Zhakyp Akpayev; Imperial St. Petersburg University; Law Faculty; L.I. Petrazhitsky; caritative love; herald preacher; Alash; autonomy; politics of law; positive law; intuitive law.
Читать статью


Автор Тлепина Ш.В

Статья посвящена жизни, деятельности и государственно-правовым взглядам Барлыбека Сыртанова, изложению его первого проекта казахской конституции – Устава «Қазақ елі». Б. Сыртанов был одним из ярких представителей казахской политической элиты, сформировавшейся в российском императорском Петербургском университете. Проект Устава (конституции) Страны казахов был обнаружен в 1981 г., впервые опубликован исследователем деятельности Б. Сыртанова – С. Узбекулы в 1992 г. К настоящей статье впервые прилагается полный перевод на русский язык этого документа. Ключевые слова: Барлыбек Сыртанов, конституция, С. Узбекулы, С.З. Зиманов, Страна казахов, политическая и правовая мысль, доминион, Национальный мажилис, президент, суд присяжных, права человека, судья, местное управление, правила, единство.
Тлепина Ш. В. «Қазақ елі» жарғысы – тұңғыш қазақ конституциясының жобасы Барлыбек Сыртановтың мемлекеттік-құқықтық көзқарастарының көрінісі ретінде. Мақала Барлыбек Сыртановтың өміріне, қызметіне және мемлекеттік-құқықтық көзқарастарына, оның тұңғыш қазақ конституция жобасы – «Қазақ елі» жарғысын мазмұндауға арналған. Б. Сыртанов императорлық Петербург университетінде қалыптасқан қазақ саяси элитасының жарқын өкілдерінің бірі болды. Қазақ елі жарғысының (конституцияның) жобасы 1981 жылы табылып, оны Б.Сыртановтың қызметін зерттеген С. Өзбекұлы 1992 жылы алғаш рет жарыққа шығарды. Бұл мақалада алғаш рет аталмыш құжаттың орыс тіліндегі толық аудармасы ұсынылады. Түйінді сөздер: Барлыбек Сыртанов, конституция, С. Өзбекұлы, С.З. Зиманов, Қазақ елі, саяси және құқықтық ой, доминион, Ұлттық мәжіліс, президент, алқабилер соты, адам құқықтары, сот, жергілікті басқару, ережелер, бірлік.
Tlepina  Sh. The Charter «Kazak yeli», the first project of Kazakh constitution, as reflection of state and legal views of Barlybek Syrtanov. The article is devoted to the life, activity, state and legal views of Barlybek Syrtanov, to his presentation of the first project of Kazakh constitution – the Charter «Kazak yeli». B.Syrtanov was one of the bright representatives of Kazakh political elite formed at the imperial Petersburg University. The project of the Charter (constitution) of the Country of Kazakhs was found in 1981, first published by the researcher of B.Syrtanov’s activity, S.Uzbekuly in 1922. The document’s full translation into Russian is presented in this article for the first time. Keywords: Barlybek Syrtanov, constitution, S. Uzbekuly, S.Z. Zimanov, Country of Kazakhs, political and legal thought, dominion, National Mazhilis, president, the juries, human rights, judge, local government, rules, unity.
Читать статью


Автор Ударцев С.Ф

Автор Г. Р. Усеинова

Статья посвящена анализу эволюции политического мировоззрения лидера национально-освободительного движения в Казахстане, государственного деятеля, ученого А. Н. Букейханова. Раскрываются взгляды А.Н. Букейханова на происхождение казахской государственности и казахской народности, сущность государства, правовое государство и его принципы. Ключевые слова: государство, кочевое общество, политика, масоны, кадеты, республика, автономия, правовое государство, гражданское общество, закон.
Г. Р. Усеинова: Ә. Н. Бөкейхановтың саяси көзқарастарының дамуы. Мақала Қазақстандағы ұлт-азаттық қозғалыстың көшбасшысы, мемлекеттік қайраткер, ғалым Ә.Н. Бөкейхановтың саяси қөзқарасын саралауға арналған. Мақалада Ә.Н. Бөкейхановтың қазақ мемлекеттілігінің және қазақ халқының шығуы, мемлекеттің мәні, құқықтық мемлекет және оның қағидалары туралы қөзқарастары қарастырылған. Түйінді сөздер: мемлекет, көшпенді қоғам, саясат, массондар, кадеттер, республика, автономия, құқықтық мемлекет, азаматтық қоғам, заң. 
G. R. Usseinova: Evolution of political views of A.N. Bukeikhanov. This article is devoted to the analysis of evolution of political vews of the leader of national liberation movement in Kazakhstan, the statesman, scientific A.N. Bukeykhanova on an origin of the Kazakh statehood and the Kazakh nationality, essence of the state, the constitutional state and its principles. Keywords: state, nomadic society, policy, masons, cadets, republic, autonomy, legal state, civil society,law.
Читать статью


Автор Васильев А. А

Статья посвящена малоизученной теме в юридической науке – сопоставлению российской и европейской консервативных правовых идеологий. Отмечаются факторы, влиявшие на становление, этапы развития и особенности европейской консервативной правовой идеологии. Автор предлагает типологию консервативных политико-правовых учений Западной Европы. Особое внимание обращается на общее и особенное в европейской и российской консервативных правовых идеологиях. Ключевые слова: консерватизм, политическая и правовая идеология консерватизма, традиционализм, охранительство, стабильность, устойчивость, безопасность, традиция, обычай, антирационализм.
Васильев А.А. Ресей мен Батыс Еуропадағы консервативті құқықтық идеология: ортақ белгілері және ерекшеліктері. Мақала заң ғылымында аз зерттелген тақырыпқа – ресейлік және еуропалық консервативті құқықтық идеологияны салыстыруға арналған. Еуропалық консервативті құқықтық идеологияның қалыптасуына, даму кезеңдеріне, ерекшеліктеріне ықпал еткен факторлар атап көрсетілген. Автор Батыс Еуропаның консервативті саяси-құқықтық ілімінің тұрпаттамасын ұсынады. Ресей мен Батыс Еуропадағы консервативті құқықтық идеологияның ортақ белгілері мен ерекшеліктеріне басты назар аударылады. Түйінді сөздер: консерватизм, консерватизмнің саяси және құқықтық идеологиясы, дәстүршілдік, қорушылық, тұрақтылық, орнықтылық, қауіпсіздік, дәстүр, әдет-ғұрып, антирационализм.
Vasilev A. Conservative legal ideology in Russia and Western Europe: general and special. The article is devoted to poorly studied topic in legal science - comparison of the Russian and European conservative legal ideologies. The work marked the formation of factors, stages of development and characteristics of European conservative legal ideology. The author proposes a typology of conservative political and legal doctrines of Western Europe. Particular attention is drawn to the general and the particular in the European and Russian conservative legal ideology. Keywords: conservatism, traditionalism,stability, sustainability, safety, tradition, custom, anti-rationalism.
Читать статью


Автор Муханбедиев Е.М

В статье раскрываются политико-правовые взгляды древнегреческого мыслителя Аристотеля на сильное и успешное государство. Сильное и успешное государство в идеях античного мыслителя рассматривается с учетом его воззрений на государство в целом. Аристотель разработал проект государства, в котором граждане могли бы почувствовать себя в наивысшей степени счастливо, свободно и безопасно. По мысли философа, государство, обеспечивающее благосостояние всех (без исключений) граждан считается сильным и успешным. Ключевые слова: сильное и успешное государство, потенциальная сила государства, действительная сила государства, осуществленная сила государства, устойчивая сила государства, критерий общей пользы, идея блага, цель государства, устойчивый успех государства, Аристотель, античная политическая мысль.
Муханбедиев Е.А. Аристотельдің мемлекет туралы идеяларындағы күш және табыс. Мақалада ежелгі грек ойшылы Аристотельдің күшті және табысты мемлекет туралы саяси-құқықтық көзқарастары баяндалады. Антикалық ғұламаның идеяларындағы мықты және табысты мемлекет оның жалпы мемлекет туралы көзқарастарымен тұтастай бірге қарастырылады. Аристотель азаматтары өздерін өте бақытты, еркін және қауіпсіз сезіне алатын жетілдірілген мемлекеттің жобасын жасады. Философтың ойынша, барлық азаматының (түгелдей) әл-ауқатын қамтамасыз ете алатын мемлекет күшті және табысты мемлекет болып саналады. Түйінді сөздер: күшті және табысты мемлекет, мемлекеттің әлеуетті күші, мемлекеттің нақты күші, мемлекеттің жүзеге асырылған күші, мемлекеттің тұрақты күші, ортақ табыс өлшемдері, әл-ауқат идеясы, мемлекеттің мақсаты, мемлекеттің тұрақты табысы, Аристотель, антикалық саяси ой. 
Mukhanbediyev Y. Power and Success in Aristotle’s Ideas About State. The article below describes Aristotle’s political and legal viewpoints on powerful and successful state. In the ideas of the antique thinkerit is necessary to consider powerful and successful state with due consideration for his views on state in general. Aristotle developed a perfect project of a state where all citizens could feel absolutely happy, free and safe. According to the thoughts of the philosopher, a state, where prosperity of all citizens without any exception is ensured, could be considered as powerful and successful state. Keywords: powerful and successful state, power of a state: potential, actual, executed, sustainable; general use criterion, the idea of well-being, purpose of state, sustainable success of state.
Читать статью


Автор Каматова Д.М

В статье рассматриваются взгляды видного французского просветителя Жан-Жака Руссо на сильное и «прочное» государство. В процессе определения силы государства ведущая роль отводится внутренним факторам: силе закона и устройству правительства. В статье также дается характеристика воззрений философа на формы правления и эффективность каждой из них. Ключевые слова: Жан-Жак Руссо, сильное государство, «прочность» государства, правительство, устройство правительства, сила закона, классификация законов, форма правления, демократия, аристократия, монархия. 
Каматова Д.М. Жан-Жак Руссоның саяси-құқықтық іліміндегі қуатты мемлекетті қалыптастыру шарттары туралы. Мақалада көрнекті француз ағартушысы Жан-Жак Руссоның қуатты және «берік» мемлекетке қатысты көзқарастары қарастырылады. Мемлекеттің қуаттылығын анықтайтын үдерісте заң күші мен үкімет құрылымы сияқты ішкі факторлар жетекші рөл атқарады. Сондай-ақ мақалада философтың басқару түрлері мен олардың әрқайсысының тиімділігі туралы пікірі сипатталады. Түйінді сөздер: Жан-Жак Руссо, қуатты мемлекет, мемлекет «беріктігі», үкімет, үкімет құрылымы, заң күші, заңдардың жіктелуі, басқару түрлері, демократия, аристократия, монархия.
Kamatova D.  On the Powerful State Forming Factors in the Political and Legal Doctrine of Jean-Jacques Rousseau. The following article deals with the views of the prominent French educator Jean-Jacques Rousseau on the powerful and solid state. In the course of determining the power of state the leading role is assigned to internal factors, such as power of law and structure of government. Moreover, the article touches upon the issue of forms of state and their efficiency in the doctrine of famous French philosopher. Keywords: Jean-Jacques Rousseau, powerful state, state «stability», government, structure of government, power of law, classification of law, forms of rule, democracy, aristocracy, monarchy.
Читать статью


Автор Забих Ш.А

Государственно-правовые взгляды Ж. Досмухамедова сформировались под влиянием идей представителей казахской интеллигенции, либерального течения российской общественно-политической мысли XIX – начала XX вв., а также прогрессивных взглядов некоторых западных мыслителей. Определены основные этапы становления и развития политико-правовых взглядов Ж. Досмухамедова. Раскрыты его идеи о государстве и праве, общетеоретические подходы к проблемам власти и управления. Отмечена роль Ж. Досмухамедова в пропаганде идей парламентаризма и демократии, гражданского общества, свободы личности и построения правового государства в истории Казахстана, а также его роль как профессионального юриста в формировании правовой концепции партии «Алаш» и правительства «Алаш-Орда». Ключевые слова: государство, политика, право, автономия, республика, правовое государство, гражданское общество, казахское обычное право, законность, тюркские народы.
Забих Ш. А. Жаһанша Досмұхамедовтың саяси-құқықтық көзқарастарының қалыптасуы мен дамуы. Ж. Досмұхамедовтің мемлекеттік және құқықтық көзқарастары қазақ зиялылары мен XIX ғ.- ХХ ғ. басындағы ресейлік қоғамдық-саяси ойлардың либералдық ағымы өкілдерінің идеясының ықпалымен қалыптасты. Мақалада Ж. Досмұхамедовтің мемлекеттік-құқықтық көзқарастарының қалыптасуы мен дамуының басты кезеңдері анықталған. Оның мемлекет пен құқық туралы идеялары, билік пен басқару мәселелеріне қатысты жалпы теориялық көзқарасы ашып көрсетілген. Ж. Досмұхамедовтің парламентаризм мен демократияны, азаматтық қоғамды, жеке тұлғаның бостандығымен Қазақстан тарихында құқықтық мемлекет құру идеяларын насихаттаудағы рөлі, сондай-ақ «Алаш» саяси партиясы мен «Алаш-Орда» үкіметінің құқықтық тұжырымдамасын қалыптастыруда кәсіби заңгер ретіндегі жетекші рөлі атап көрсетіледі. Түйінді сөздер: мемлекет, саясат, құқық, автономия, республика, құқықтық мемлекет, азаматтық қоғам, қазақ әдет-ғұрып заңы, заңдылық, түркі халықтары.
Zabikh Sh. The formation and evolution of the political and legal views Zhahanshi Dosmukhamedov. The political-legal idea of Kazakhstan, outlooks of representatives of  Russian liberal course of second half XIX – first half of XX centuries and as well as ideas of American thinkers have influenced on the formation of state and legal sights of Z. Dosmukhamedov. The determination of basic stages of becoming and development of state –legal sights of Z. Dosmukhamedov. The opening of Z. Dosmukhamedov’s idea concerning development of civil society, democratic legal state where rights and freedom of individual people are recognized by higher value. The determination of leading role of Z. Dosmukhamedov as lawyer in the formation of conception of political party “ Alash”, government “ Alash-Orda” and Kazakh statehood. Keywords: state, policy, law, autonomy, republic, legal state, civil society, kazakh customary law, legality, turkish peoples.
Читать статью


Автор Лупарев Г.П

Автор в историческом разрезе рассматривает роль христианского богословия и католической церкви в появлении оппозиционных воззрений. Попытки идеологически доказать и практически реализовать господство церковной (духовной) власти над властью государственной (грешной и бренной) всегда вызывали определенное сопротивление в европейском обществе, появление противоположных точек зрения как внутри церкви, так и за ее пределами. Чем больше клерикалы старались обосновать превосходство своего властного идеала, тем всестороннее они раскрывали различие между церковью и государством. Идея светского государства сформировалась на основе таких альтернативных воззрений, и представляет собой антипод католическому клерикализму и теократии. По мнению автора, светским можно считать сильное и самодостаточное государство, независимое от любой конфессии, способное вести самостоятельную политику внутри страны и за ее пределами без опоры на религиозную идеологию и помощь какой бы то ни было религиозной организации. Ключевые слова: история политической мысли, религиозная мифология, дуализм религиозного сознания, секуляризация, отделение церкви от государства, светское государство, теология и политика, история и современность, христианство, европейское средневековье, папство, Византия, лютеранство, кальвинизм.
Лупарев Г.П. Батыс Еуропадағы зайырлы мемлекет идеясының діни-дүниетанымдық көздері мен діни алғышарттары // Құқық және мемлекет 2017. № 1-2 (74-75). Б. 138-155.
Автор христиан діні мен католик шіркеуінің оппозициялық көзқарастардың пайда болуындағы рөлін тарихи тұрғыда қарастырады. Шіркеу (діни) билігінің мемлекеттік биліктен (күнәлі және опасыз) үстемдігін идеологиялық түрде дәлелдеуге және іс жүзінде жүзеге асыруға талпынған әрекеттер әрқашан еуропалық қоғамда қарсылық тудырды, шіркеу ішінде де, сыртында да қарама-қайшы көзқарастардың пайда болуына алып келді. Көптеген клерикалдар өз билік идеалдарының артықшылығын негіздеуге тырысқан сайын, олар шіркеу мен мемлекет арасындағы айырмашылықты жан-жақты аша түсті. Зайырлы мемлекет идеясы осындай балама көзқарастар негізінде қалыптасты және католиктік клерикализм мен теократияға антипод болып табылды. Автордың пікірі бойынша, күшті және өзін-өзі қамтамасыз ететін, кез-келген конфессияға тәуелсіз, ел ішінде және сыртында діни идеологияға және қандай да бір діни ұйымның қолдауына қарамастан, дербес саясат жүргізуге қабілетті мемлекетті зайырлы деп санауға болады. Түйінді сөздер: саяси ойдың тарихы, діни мифология, діни сананың дуализмі, секуляризация, шіркеудің мемлекеттен бөлінуі, зайырлы мемлекет, теология және саясат, тарих және қазіргі заман, христиандық, еуропалық ортағасыр, папа кеңесі, Византия, лютерандық, кальвинизм.
Luparev G. The Origin of the Religious World Outlook and Theological Preconditions of the Secular State Ideas in Western Europe // Law and State 2017. № 1-2 (74-75).  P. 138-155.
The author considers the role of the Christian theology and the Catholic Church in appearance of the oppositional vision in a historical context. The attempts to prove ideologically and implement the dominance of the Church (spiritual) authority over the state power (sinful and mortal) in practice, have always raised a certain fight back on the side of the European society and caused the turn up of the opposite viewpoints within the Church and outside of it as well. The more the clerics tried to justify the superiority of their power ideal the more they exposed a comprehensive distinction in between state and the Church. A secular state idea has been originated on the bases of those alternative viewpoints and is the antipode to the Catholic clericalism and theocracy. According to the author any state could be considered as secular providing that it is strong, self-sufficient, free from any confession, capable to pursue an independent domestic and foreign policy
without relying on religious ideology and assistance of any religious organization. Key words: dualism of religious consciousness, secularization, separation of Church and state, secular state.
Читать статью

Популярные статьи

© Университет КАЗГЮУ, 2019
© Журнал "Право и государство", 2019
При использовании материалов журнала "Право и государство" ссылки на издание и сайт обязательны.
Мнения, высказываемые в материалах журнала не всегда совпадают с точкой зрения редакции.
Яндекс.Метрика